{"id":459,"date":"2023-01-16T19:30:09","date_gmt":"2023-01-16T19:30:09","guid":{"rendered":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/?p=459"},"modified":"2023-06-08T12:38:48","modified_gmt":"2023-06-08T12:38:48","slug":"jakie-znaczenie-ma-nerw-bledny-w-budowaniu-dobrego-zycia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/2023\/01\/16\/jakie-znaczenie-ma-nerw-bledny-w-budowaniu-dobrego-zycia\/","title":{"rendered":"Jakie znaczenie ma nerw b\u0142\u0119dny w budowaniu dobrego \u017cycia :-)"},"content":{"rendered":"

Lubi\u0119, kiedy co\u015b ma dla mnie g\u0142\u0119boki sens<\/strong>. Kiedy wszystkie elementy si\u0119 ze sob\u0105 \u0142\u0105cz\u0105 w ca\u0142o\u015b\u0107 i daj\u0105 wszechstronne, holistyczne spojrzenie na cz\u0142owieka.<\/p>\n

Dlatego praca terapeutyczna czy coachingowa musi dla mnie \u0142\u0105czy\u0107 elementy poznawcze, emocjonalne ale te\u017c fizjologiczne\/biologiczne i cz\u0119sto te dotycz\u0105ce duszy. Umys\u0142, cia\u0142o, emocje i duchowo\u015b\u0107 – razem<\/strong>. To mi pasuje \ud83d\ude42<\/p>\n

Od lat z zapa\u0142em zg\u0142\u0119biam neurobiologi\u0119<\/strong> i przek\u0142adam j\u0105 sobie na to, co mo\u017cna zaobserwowa\u0107 w r\u00f3\u017cnych podej\u015bciach terapeutycznych, pracy z cia\u0142em, tradycyjnej wiedzy i praktykach Wschodu, metodach oddechowych, pracy ze \u015bwiadomo\u015bci\u0105 i mo\u017cliwo\u015bciami naszego m\u00f3zgu. W wielu wypadkach jestem pod wra\u017ceniem tego, jak bardzo jest to sp\u00f3jne\u00a0 z najnowsz\u0105 wiedz\u0105 – cho\u0107 zdarza si\u0119 te\u017c, \u017ce nie jest \ud83d\ude42 Znajduj\u0119 wiele inspiracji do zastosowania w pracy ze sob\u0105 i z klientami, dok\u0142adaj\u0105c kolejne cz\u0105stki do wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci. Fascynuje mnie to!<\/p>\n

Bardzo odpowiada mi teoria poliwagalna Stephena Porgesa<\/strong>, poniewa\u017c od lat widz\u0119 jej bezpo\u015brednie prze\u0142o\u017cenie na budowanie jako\u015bci \u017cycia. My\u015bl\u0119, \u017ce samo zobaczenie i zrozumienie tego, jak funkcjonujemy i jaki mamy przewa\u017caj\u0105cy wzorzec reakcji uk\u0142adu nerwowego, mo\u017ce nam pom\u00f3c w podj\u0119ciu krok\u00f3w ku zmianie. Autonomiczny uk\u0142ad nerwowy, a szczeg\u00f3lnie nerw b\u0142\u0119dny<\/strong> to kopalnia mo\u017cliwo\u015bci i pomys\u0142\u00f3w wspieraj\u0105cych g\u0142\u0119bokie procesy w pracy terapeutycznej. Pracuj\u0105c nad elastyczno\u015bci\u0105 naszego uk\u0142adu nerwowego, regulacj\u0105 pobudzenia i\u00a0 aktywno\u015bci\u0105\u00a0 nerwu b\u0142\u0119dnego brzusznego<\/strong> tworzymy warunki do lepszego samopoczucia, dobrostanu i prze\u017cywania szcz\u0119\u015bcia, budujemy te\u017c rezyliencj\u0119.<\/p>\n

Dlaczego? A dlatego, \u017ce autonomiczny uk\u0142ad nerwowy jest niczym ca\u0142odobowy monitoring, ca\u0142y czas szuka odpowiedzi na pytanie: Jak si\u0119 masz teraz? Jak si\u0119 teraz czujesz? Czy to bezpieczne?<\/strong> Wykorzystuje w tym celu neurocepcj\u0119<\/strong>, czyli\u00a0 przetwarzanie informacji dotycz\u0105cych bezpiecze\u0144stwa, niebezpiecze\u0144stwa i zagro\u017cenia \u017cycia, bez udzia\u0142u naszej \u015bwiadomo\u015bci.\u00a0<\/strong>Zanim m\u00f3zg b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 przetworzy\u0107 informacje, reakcja ju\u017c dawno nast\u0105pi – neurocepcja wyprzedza percepcj\u0119,<\/strong> dlatego tak wa\u017cna jest praca z cia\u0142em, oddechem, regulowaniem pobudzenia, dbanie o bezpieczne \u015brodowisko wewn\u0119trzne i zewn\u0119trzne, wi\u0119zi i relacje.<\/p>\n

Autonomiczny uk\u0142ad nerwowy s\u0142u\u017cy nam do tego, by przetrwa\u0107<\/strong>, prze\u017cy\u0107 i robi wszystko, co wed\u0142ug niego konieczne, by to si\u0119 uda\u0142o. I ka\u017cdy z nas robi co mo\u017ce, na miar\u0119 swoich mo\u017cliwo\u015bci, przy u\u017cyciu dost\u0119pnych mu narz\u0119dzi.<\/strong> W swoim repertuarze reakcji na zagro\u017cenie ma 3 reakcje: walka, ucieczka lub zamro\u017cenie, czyli 3 F<\/strong>: F<\/strong>ight, F<\/strong>light, F<\/strong>reeze. Ma do tego dwie g\u0142\u00f3wne cz\u0119\u015bci: uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny (sympatyczny) i przywsp\u00f3\u0142czulny (parasympatyczny). Kiedy pojawia si\u0119 zagro\u017cenie, uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny reaguje wyrzutem adrenaliny<\/strong>, by zmobilizowa\u0107 organizm do reakcji walki lub ucieczki – czyli dwie reakcje z naszych trzech F<\/strong>. Je\u015bli to nie wystarczy i problem nie jest rozwi\u0105zany, uruchamiany jest kortyzol<\/strong>, by podtrzyma\u0107 reakcj\u0119 na zagro\u017cenie\/ stres i dalej dzia\u0142a\u0107. Ciekawie przedstawia si\u0119 uk\u0142ad przywsp\u00f3\u0142czulny, bo tu w\u0142a\u015bnie najwi\u0119ksze znaczenie ma nerw b\u0142\u0119dny<\/strong> (X nerw czaszkowy), rozga\u0142\u0119ziony, biegn\u0105cy od czaszki a\u017c g\u0142\u0119boko do trzewi. Wspania\u0142e jest w nim to, \u017ce komunikuje m\u00f3zg i cia\u0142o<\/strong> w obu kierunkach.\u00a0 Na wysoko\u015bci przepony dzieli si\u0119 na 2 szlaki: grzbietowy i brzuszny. Dlatego m\u00f3wimy o poliwagalnej<\/strong> teorii budowy uk\u0142adu nerwowego. Powy\u017cej przepony funkcj\u0119 regulacyjn\u0105 sprawuje nerw b\u0142\u0119dny brzuszny<\/strong>, maj\u0105cy wp\u0142yw na t\u0119tno, oddech, a poprzez nerwy czaszkowe na zaanga\u017cowanie spo\u0142eczne. Kiedy on decyduje o reakcjach, jeste\u015bmy w stanie bezpiecze\u0144stwa<\/strong>, poczucia wyregulowania i<\/strong> r\u00f3wnowagi,<\/strong> chcemy mie\u0107 kontakt i po\u0142\u0105czenie<\/strong> z lud\u017ami, pragniemy relacji i dostrojenia<\/strong> z innymi, zapewnia nam zdrowie i regeneracj\u0119<\/strong>.\u00a0 Poni\u017cej przepony kr\u00f3luje nerw b\u0142\u0119dny grzbietowy, a zale\u017cy od niego funkcjonowanie naszych trzewi, szczeg\u00f3lnie trawienie. Kiedy on w\u0142\u0105cza si\u0119 do dzia\u0142ania w reakcji na zagro\u017cenie, oznacza to, \u017ce wszelkie inne strategie zawiod\u0142y i pozostaje nam jedynie zamro\u017cenie \/ zamarcie,<\/strong> a w sensie psychicznym dysocjacja, zapadni\u0119cie si\u0119, odci\u0119cie od wi\u0119zi, depresja – <\/strong>czyli trzecia reakcja z naszych trzech F<\/strong>.<\/p>\n

Co z tego wynika i jak mo\u017cemy t\u0119 wiedz\u0119 praktycznie prze\u0142o\u017cy\u0107 na prac\u0119 ze sob\u0105 i z klientami?<\/p>\n

Deb Dana<\/strong>, psychoterapeutka pracuj\u0105ca w nurcie teorii poliwagalnej, sugeruje, by spojrze\u0107 na ka\u017cde zachowanie czy dzia\u0142anie przez pryzmat d\u0105\u017cenia do bezpiecze\u0144stwa, traktuj\u0105c je jako sposoby adaptacji naszego uk\u0142adu nerwowego.<\/strong> Zale\u017cnie od naszych r\u00f3\u017cnic indywidualnych, gen\u00f3w i wrodzonych chor\u00f3b, do\u015bwiadcze\u0144 \u017cyciowych, tworzenia pierwszych wi\u0119zi i stanu naszego organizmu mo\u017cemy wykszta\u0142ci\u0107 tendencj\u0119 do cz\u0119stszego \/ \u0142atwiejszego korzystania z uk\u0142adu bezpiecze\u0144stwa (nerw b\u0142\u0119dny brzuszny), uk\u0142adu czujnego na niebezpiecze\u0144stwo (uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny) i uk\u0142adu reaguj\u0105cego na \u015bmiertelne niebezpiecze\u0144stwo (nerw b\u0142\u0119dny grzbietowy).\u00a0 Dzieje si\u0119 tak za spraw\u0105 sprawno\u015bci i efektywno\u015bci dzia\u0142ania hamulca wagalnego,\u00a0<\/strong>kt\u00f3ry umo\u017cliwia elastyczne dzia\u0142anie naszego uk\u0142adu nerwowego zale\u017cnie od potrzeby<\/strong>. Kiedy jeste\u015bmy bezpieczni, hamulec wagalny jest zaci\u0105gni\u0119ty i\u00a0 naszym organizmem zawiaduje nerw b\u0142\u0119dny brzuszny.\u00a0 Kiedy pojawia si\u0119 co\u015b potencjalnie zagra\u017caj\u0105cego, hamulec wagalny poluzowuje si\u0119 i jest moment na zbadanie sytuacji, a je\u015bli dzieje si\u0119 co\u015b ewidentnie niebezpiecznego, hamulec puszcza ca\u0142kowicie i pa\u0142eczk\u0119 przejmuje uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny. Kiedy mobilizacja do dzia\u0142ania za\u0142atwi spraw\u0119, zn\u00f3w mo\u017cna zaci\u0105gn\u0105\u0107 hamulec i wr\u00f3ci\u0107 do stanu bezpiecznego, uregulowanego.<\/strong> K\u0142opot pojawia si\u0119 wtedy, gdy hamulec \u017ale dzia\u0142a – mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce wtedy \u017cyjemy mi\u0119dzy ci\u0105g\u0142ym stresowym pobudzeniem, a zupe\u0142nym zamarciem i wycofaniem<\/strong>, nie maj\u0105c prawie dost\u0119pu do stanu bezpiecznego.<\/p>\n

Tworzymy nawykowe wzorce reakcji, charakteryzuj\u0105ce nasz profil neuronalny<\/strong>. Zatem bardzo wa\u017cnym aspektem pracy terapeutycznej jest rozpoznanie swoich typowych reakcji i w\u0142\u0105czenie dzia\u0142a\u0144 i praktyk maj\u0105cych na celu zmian\u0119 w obszarze wzorca neurocepcji.<\/strong> Chodzi o to, by mo\u017cliwie adekwatnie i sensownie reagowa\u0107 na sygna\u0142y wewn\u0119trzne i zewn\u0119trzne, zamiast uog\u00f3lnionej automatycznej \/ nawykowej reakcji. Neurocepcja braku bezpiecze\u0144stwa ogranicza nas do strategii mobilizacyjnych lub unieruchamiaj\u0105cych, a to zawsze skutkuje zerwaniem po\u0142\u0105czenia z innymi i zaw\u0119\u017ceniem perspektywy.\u00a0 Czasem konieczne jest korzystanie z tych funkcji, jednak\u017ce przyk\u0142adowo przewlek\u0142y chroniczny stres<\/strong> (stale zmobilizowany uk\u0142ad wsp\u00f3\u0142czulny) czy depresja <\/strong>(nerw b\u0142\u0119dny grzbietowy) oznaczaj\u0105, \u017ce jeste\u015bmy w pu\u0142apce szamoc\u0105c si\u0119 mi\u0119dzy pobudzeniem, a zamarciem, co jest mi\u0119dzy innymi wynikiem odbierania naszej rzeczywisto\u015bci jako stale zagra\u017caj\u0105cej. A wa\u017cne jest, by regulowa\u0107 si\u0119<\/strong> do uspokojenia, w\u0142\u0105czaj\u0105c hamulec wagalny i bazuj\u0105c na neurocepcji bezpiecze\u0144stwa<\/strong>. Dopiero wtedy mo\u017cliwe jest bycie w po\u0142\u0105czeniu, zaanga\u017cowaniu spo\u0142ecznym, poczuciu przynale\u017cno\u015bci, wi\u0119zi. Mamy dost\u0119p do ca\u0142ego spektrum prze\u017cy\u0107, do\u015bwiadcze\u0144 i emocji, bo nie ogranicza nam si\u0119 pole widzenia. Mo\u017cemy do\u015bwiadcza\u0107 spokoju, dobra, wsp\u00f3\u0142czucia, rado\u015bci, zadowolenia i dobrostanu<\/strong>.<\/p>\n

Co to oznacza?<\/p>\n

Bardzo dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce uk\u0142ad nerwowy ewoluuje pod wp\u0142ywem do\u015bwiadcze\u0144 i mo\u017cna go uregulowa\u0107. Widz\u0119, jak kluczowe jest uaktywnianie nerwu b\u0142\u0119dnego brzusznego (neurocepcja bezpiecze\u0144stwa) i odwra\u017cliwianie neurocepcji zagro\u017cenia.<\/strong> Po pierwsze cia\u0142o, zmys\u0142y, oddech.\u00a0 <\/strong>Pracuj\u0119 z oddechem, by by\u0142 wspieraj\u0105cy w spos\u00f3b, jaki jest potrzebny: i do mobilizacji, i do regulacji i uwolnienia napi\u0119cia. Pod\u0105\u017cam za\u00a0 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 cia\u0142a i jego reakcji, praktyk\u0105 jogi i \u0107wiczeniami rozci\u0105gaj\u0105cymi, odpr\u0119\u017caj\u0105cymi i gruntuj\u0105cymi. Pokazuj\u0119 wa\u017cno\u015b\u0107 samouspokajaj\u0105cego dotyku, delikatnej stymulacji nerw\u00f3w czaszkowych np. poprzez masa\u017c olejkami, skupiania uwagi na d\u017awi\u0119kach, orientowania si\u0119 w przestrzeni, czyli zauwa\u017cania, co jest i skupiania si\u0119 na tym, co bezpieczne. Ucz\u0119 kotwiczenia dobrych do\u015bwiadcze\u0144 w ciele,<\/strong> by wzmacnia\u0107 nowe \u015bcie\u017cki neuronalne. M\u00f3wi\u0119 te\u017c o znaczeniu bycia w tu i teraz, zatrzymywaniu si\u0119 w do\u015bwiadczaniu chwili. Po drugie, w\u0142\u0105czenie \u015bwiadomo\u015bci<\/strong>. Pokazanie, jak kierowa\u0107 uwag\u0105, selekcjonowa\u0107 bod\u017ace, nazywa\u0107 to, co si\u0119 dzieje, przybiera\u0107 pozycj\u0119 obserwatora<\/strong>. Budowanie umiej\u0119tno\u015bci zrobienia pauzy<\/strong> i sprawdzenia otoczenia i swego wn\u0119trza pod k\u0105tem bezpiecze\u0144stwa, a tak\u017ce \u015bwiadome przywo\u0142ywanie pami\u0119ci takich stan\u00f3w. Zwr\u00f3cenie uwagi na swoje nawyki<\/strong> widzenia \u015bwiata przez pryzmat zagro\u017cenia i wchodzenia w nieadaptacyjne zachowania. Pomocne jest pisanie, przetwarzanie swojego do\u015bwiadczenia w s\u0142owa, co przynosi ulg\u0119 i pozwala odpu\u015bci\u0107 napi\u0119cie. Pisanie jest te\u017c szczeg\u00f3lnie pomocne, gdy chodzi o praktyk\u0119 wdzi\u0119czno\u015bci<\/strong> – zauwa\u017cania i doceniania nawet niewielkich chwil, kt\u00f3re s\u0105 wystarczaj\u0105co dobre, co powoduje zmian\u0119 kierunku uwagi, typowo zorientowanej na problem i brak, oraz poszerzanie swoich zasob\u00f3w<\/strong>. W\u0142\u0105czenie przyjaznego dialogu wewn\u0119trznego i wy\u0142\u0105czanie krytyka wewn\u0119trznego<\/strong> sprawia, \u017ce stajemy si\u0119 bardziej przyja\u017anie nastawienie do siebie i \u015bwiata. To wszystko pomaga nam \u0107wiczy\u0107 hamulec wagalny i cz\u0119stsze wchodzenie w stan nerwu b\u0142\u0119dnego brzusznego, bezpiecznego. A im wi\u0119cej bezpiecze\u0144stwa, tym wi\u0119cej bezpiecze\u0144stwa \ud83d\ude42 <\/strong><\/p>\n

Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce praca obejmuj\u0105ca ca\u0142o\u015b\u0107 do\u015bwiadczenia cz\u0142owieka, we wszystkich jego wymiarach umo\u017cliwia skorzystanie ze wszystkich dost\u0119pnych sposob\u00f3w i zasob\u00f3w. Przez cia\u0142o wp\u0142ywamy na emocje i umys\u0142, a przez \u015bcie\u017cki poznawcze i duchowe na do\u015bwiadczanie siebie i \u015bwiata, i kotwiczenie tego, co wspieraj\u0105ce<\/strong>.\u00a0 Dzi\u0119ki temu, pod wp\u0142ywem pozytywnych dla nas do\u015bwiadcze\u0144, nast\u0119puje stopniowa zmiana narracji o sobie i swoim miejscu w \u015bwiecie, zwi\u0119kszaj\u0105c dost\u0119p do szcz\u0119\u015bcia i dobrostanu. <\/strong>Czego sobie i Wam \u017cycz\u0119 \ud83d\ude42<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lubi\u0119, kiedy co\u015b ma dla mnie g\u0142\u0119boki sens. Kiedy wszystkie elementy si\u0119 ze sob\u0105 \u0142\u0105cz\u0105 w ca\u0142o\u015b\u0107 i daj\u0105 wszechstronne, holistyczne spojrzenie na cz\u0142owieka. Dlatego praca terapeutyczna czy coachingowa musi dla mnie \u0142\u0105czy\u0107 elementy poznawcze, emocjonalne ale te\u017c fizjologiczne\/biologiczne i cz\u0119sto te dotycz\u0105ce duszy. Umys\u0142, cia\u0142o, emocje i duchowo\u015b\u0107 – razem. To mi pasuje \ud83d\ude42 … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eJakie znaczenie ma nerw b\u0142\u0119dny w budowaniu dobrego \u017cycia :-)\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":474,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[32,26,19,14,21,22,24,20,23],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/459"}],"collection":[{"href":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=459"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/459\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":473,"href":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/459\/revisions\/473"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zielinskacoaching.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}